De Westerbegraafplaats in IJmuiden

Na zijn dood werd Jan Bonekamp, in opdracht van de bezetter, in het geheim gecremeerd op crematorium Westerveld. De asbus met de initialen B.J.L. –Bonekamp, Johannes Lambertus– werd bewaard op de kamer van korpschef van de Velsense politie, die naar verluid zijn bezoek zou hebben verteld: “Deze urn komt in het bureau te staan met een bordje erbij, waarop staat: Zo vergaat het terroristen.”

Op 1 juni 1945 werd Bonekamp onder grote belangstelling bijgezet in het familiegraf op de Westerbegraafplaats in IJmuiden. Onder de aanwezigen bevonden zich vele vrienden, familie en verzetskameraden. De rouwstoet werd onder andere voorgegaan door de verzetsstrijdsters Truus en Freddie Oversteegen. Goede vriend en medestrijder Henk Pools droeg de urn van zijn gevallen kameraad naar de laatste rustplaats.

Conny Braam

De opzichter van de Westerbegraafplaats was de grootvader van schrijfster Conny Braam. “Hij wist van iedere steen wie daar begraven lag”, zo memoreerde zij tijdens de herdenking in 2018. “En daar vertelde hij dan zeer kleurrijk over. En als je mijn opa mocht geloven, bestond IJmuiden uitsluitend uit de meest opzienbarende personen, met de meest geweldige, fantastische levensverhalen. En altijd stonden we hier, op deze plek stil. En dan wees hij op het graf – dit graf –, en dan zei hij: ‘Maar hier ligt de allergrootste IJmuidenaar ooit: Jan Bonekamp. Hij heeft gestreden tegen het ergste kwaad dat bestaat en daar heeft hij met zijn leven voor geboet. Hij is maar 30 jaar geworden.’ En mijn opa had de eer gehad om hem te helpen begraven.”

‘Herontdekt’

In kleine kring is de laatste rustplaats van ‘Kleine Jan’ nooit vergeten. Maar grote bekendheid verkreeg het graf van Bonekamp weer toen het in 2004 door vrijwilligers van de oudkatholieke onderhoudsploeg werd ‘herontdekt’. Zij attendeerde Conny Braam op de droevige staat van het graf. Op 2 april 2005 werd er door de familie een nieuwe steen onthuld. Sindsdien wordt Jan Bonekamp daar elk jaar op 4 mei herdacht.

‘Geëerd gij doden, die hier ligt begraven,
in jonge kracht zo bruut vermoord.
Uw stemmen zwijgen maar in de gedachten
leeft gij in ons allen voort
Een eeuw’ge roem omkranst uw namen,
haar glans is om uw bleek gelaat.
Ontvangt vanuit millioenen handen
het eerevaandel kameraad!’

– Gedicht van Wim Hulst, in De Waarheid, 7 mei 1945.